Maden Kuyusunda Bir Arap

Tam mağara değilse de maden kuyularıyla ilgili ilk alıntı Pertev Naili Boratav'dan:

“Maden kuyuları ve definelerle ilgili inançlar var mı?

Anadolu’da işletilen çeşitli madenler ve maden ocakları ile ilgili gelenekler üzerinde araştırmalar yapılmamıştır. Bu konuda 1939 yılında Zonguldak kömür ocaklarında edindiğimiz bilgileri özetliyoruz:

…İşçilerin çoğu ocakta bir ‘Arap’ın (zenci) zaman zaman göründüğüne inanırlar. Onu ocağın ‘sahibi’ sayarlar. O, rastladığı işçiye sorarmış, ’Bu ocak kimin?’ İşçi, ‘Falan şirketin…’ gibi bir karşılık verirse, kızar, onu ya çarpar ya boğar ya da direkleri çökerterek ezermiş. Onun sorusuna ‘Ocak senin’ diye karşılık vermek gerekirmiş. O zaman Arap hoşnut olur, işçiye gücünün yetmeyeceği kadar kömür çıkarmasını sağlarmış. Bize bilgi veren maden çavuşu, bunlara inanmıyor, Arabın boğduğu sanılan işçilerin ölümünü, sara nöbetleriyle düşüp çırpınmaları sırasında direklerin yıkılması ile açıklıyordu. Gene de, ‘Araba kuyuda rastlamadım ama rüyamda gördüğüm oldu’ diyordu” (Pertev Naili Boratav, 100 Soruda Türk Folkloru, K Kitaplığı, s.93)

Varsa hikaye, yollayın, hepsini buraya toplayalım.

Müşemba